ΑΡΘΡΑ

Ο Γρηγόρης Σολωμός ασχολήθηκε με τα πεδία της ιατρικής, της φυσικής, της ιστορίας, της φιλοσοφίας, της πολιτικής, της υγείας και της κοινωνικής ασφάλισης, ευρισκόμενος σε διαρκή πνευματική κίνηση για την αναζήτηση της δημιουργικής γνώσης, της επιστημονικής τεκμηρίωσης και της παραγωγικής σύνθεσης.

Δημοσιεύτηκε: Μαρ 04 Κατηγορία: Ασφαλιστικό

Ταμεία και αποθεματικό

Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή σε οποιαδήποτε αλλαγή στο καθεστώς διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων των ασφαλιστικών οργανισμών.

Με αφορμή την επικείμενη κα­τάθεση του νέου ασφαλιστικού νομοσχεδίου από την κυ­βέρνηση, άρχισε και πάλι μεταξύ αρμόδιου υπουργείου και ενδιαφερομένων φορέων ένας νέος κύκλος συζητήσεων με επίκεντρο την επίμαχη διάταξη, για την αξιοποίηση των αποθε­ματικών των ασφαλιστικών ταμείων.

Και ο αναπτυσσόμενος διά­λογος έχει ιδιαίτερο ενδιαφέ­ρον, γιατί αφορά διαρθρωτική παρέμβαση λίαν σημαντική για μια ορθολογική διαχείριση και καθοριστική για τη βιωσι­μότητα του κοινωνικοασφαλιστικού μας συστήματος.

Σε μια πρώτη θεώρηση, η προσέγγιση του προβλήματος φαίνεται απλή. Και δημιουρ­γεί απορία ή ακόμη και αγανά­κτηση σε κάποιους βιαστι­κούς, η άρνηση της Πολιτείας να παραχωρήσει το δικαίωμα της εκπροσώπησης, ελέγχου και διαχείρισης των ταμείων στους εργαζομένους, που απο­τελεί εδώ και δεκαετίες σταθε­ρό αίτημα του συνδικαλιστι­κού μας κινήματος.

Όμως, η αντίληψη της ελεύ­θερης διάθεσης, επένδυσης και αξιοποίησης των αποθε­ματικών, με ευθύνη των Δ.Σ. των ασφαλιστικών ταμείων, αν και φαίνεται ότι θεμελιώνει τον κοινωνικό χαρακτήρα της ασφάλισης και ενισχύει την οι­κονομική κατάσταση των τα­μείων, επισύρει ενστάσεις των οποίων η επιχειρηματολογία δεν στερείται σοβαρότητας και απαιτεί προβληματισμό. Συγκεκριμένα:

1. Τα αποθεματικά των τα­μείων δεν προέρχονται μόνον από ασφαλιστικές εισφορές, αλλά και από κοινωνικό πόρο, του οποίου το μέγεθος σε πολ­λά «ευγενή» ταμεία είναι δύο και τρεις φορές μεγαλύτερο από εκείνο των ασφαλιστικών εισροών (ΤΣΑΥ, Ταμείο Νομικών κ.λπ.). Απόδειξη δε τρανή της σημασίας και της συμβολής του κοινωνικού πό­ρου στην οικονομική ευρωστία των ταμείων είναι ότι όσα εξ αυτών δεν έχουν κοινωνικό πόρο (ΙΚΑ, ΝΑΤ, ΤΣΑ, ΤΕ­ΒΕ), εμφανίζουν και τα χρηματοδοτικά ανοίγματα. Επο­μένως η διεκδικούμενη αυτο­διοίκηση των ταμείων θα πρέ­πει να έχει εξασφαλίσει ως προϋπόθεση την οικονομική αυτοτέλεια και αυτοδυναμία του καθένα απ’ αυτά και να μη στηρίζεται σε ξένα «κόλλυβα».

2. Η ελεύθερη και χωρίς κα­μία κρατική παρέμβαση ή έλεγχο διάθεση των αποθεμα­τικών από τα Δ.Σ. των τα­μείων και μάλιστα μέσα σ’ ένα ιδιωτικοοικονομικό πλαίσιο, εγκυμονεί ενίοτε και κινδύ­νους που ίσως διαταράξουν την οικονομική σταθερότητα των ταμείων. Και διερωτάται κανείς ποιος θα καλύψει τις δαπάνες των συντάξεων στην περίπτωση αποτυχίας της «επιχείρησης» αξιοποίησης των περιουσιακών στοιχείων και χρεοκοπίας του ταμείου;

Και ακόμη, σκέφθηκαν ποτέ οι θιασώτες της αυτοτελούς διαχείρισης, ποια θα ήταν η τύχη των εκ 350 δισ. αποθεματικών των ασφαλιστικών ταμείων, αν επέτρεπε η κυβέρνηση στην περίοδο 1987-88 την κατάθεσή των στην Τράπεζα Κρήτης, όπως επέτρεψε στις ΔΕΚΟ; (Το στοιχείο αυτό παντελώς αγνοήθηκε στη Δίκη του Αιώνα).

3. Δεν γνώρισα Δ.Σ. ταμεί­ου κατά τη διάρκεια που είχα την ευθύνη της κοινωνικής ασφάλισης, που να ενδιαφέρε­ται μακροπρόθεσμα για τη βιωσιμότητα του ταμείου. Τα περισσότερα σκέπτονται και ενεργούν για την ικανοποίηση των όχι πάντα δικαίων αιτη­μάτων του σήμερα, χωρίς προοπτική και υπευθυνότητα για το αύριο.

4. Η πολυδιατυμπανιζόμενη ζημία της κοινωνικής ασφάλι­σης, συνεπεία της υποχρεωτι­κής κατάθεσης των αποθεμα­τικών επί σειράν δεκαετιών στην Τράπεζα της Ελλάδος με χαμηλό επιτόκιο, είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη ή κατά πολύ μικρότερη του μεγέθους που συχνά επαναλαμβάνεται. Για­τί σε κάθε προσέγγιση του προβλήματος θα πρέπει να συ­νυπολογίσει και η (κατά 82%) κάλυψη των νοσοκομειακών λειτουργικών δαπανών εκ μέ­ρους του κράτους με εκατο­ντάδες δισ., αν και η υποχρέω­ση αυτή ανήκει στα ασφαλιστι­κά ταμεία, αφού εκείνα εισπράττουν την ανάλογη για την ασθένεια ασφαλιστική ει­σφορά.

Γι’ αυτό απαιτείται ιδιαίτε­ρη προσοχή στην οποιαδήποτε θεσμική αλλαγή που θα επιχει­ρηθεί στο καθεστώς της δια­χείρισης των περιουσιακών στοιχείων των ταμείων και όσων βεβαίως διασωθούν από τις ληστρικές διατάξεις των άρθρων 59 και 61 του Ν. 2084/ 92.

Συμπερασματικά, θεωρώ ότι η οποιαδήποτε επενδυτική πολιτική των Δ.Σ. επί των αποθεματικών των ταμείων θα πρέπει να έχει την σύμφωνη γνώμη της κυβέρνησης, η οποία άλλωστε έχει και την ευ­θύνη της κάλυψης των ελλειμμάτων, που ενδεχόμενα θα εμ­φανιστούν συνεπεία δημογρα­φικών ή άλλων λόγων.

Εκτός αν η Πολιτεία δεχθεί και θεσμοθετήσει την Τράπεζα Κοινωνικής Ασφάλισης, η οποία θα διαχειρίζεται τα κά­θε είδους περιουσιακά στοι­χεία των Ασφαλιστικών Τα­μείων και οργανισμών και θα παρεμβαίνει στις περιπτώσεις χρηματοοικονομικών ανισορ­ροπιών. Πρόκειται για την μο­ναδική παρέμβαση, που θα διασφαλίσει την άψογη δια­χείριση και εγγυάται τη βιωσι­μότητα των ταμείων.

Σε οποιαδήποτε άλλη επιλο­γή ελλοχεύει ο κίνδυνος της χρεωκοπίας και των κοινωνι­κών κραδασμών.

 

Γρηγόρης Σολωμός, τ. Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων,  “ΤΑ ΝΕΑ”, 23/3/1993

 

 

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ   -   ΕΠΟΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ